Le Noordmeulen

Le NOORDMEULEN : une belle histoire / een prachtig verhaal

67507710

 

Très vieux moulin de 1127, d’après une inscription sur une pièce de bois à l’intérieur de celui-ci, il existait toujours en activité en 1547. Il serait le plus vieux moulin d’Europe!

 

Le Noordmeulen a appartenu à la famille d’Hornes jusqu’en 1717 date à laquelle il est acquis par la famille Danes. Depuis cette date les meuniers ont inscrit leur nom sur la poutre datée de 1127.

 

Une ordonnance du bureau des finances de Lille en 1773 interdit la construction ou l’implantation d’un moulin à vent à moins de 250 pieds de la route, car le bruit des ailes du moulin au travail effrayaient les chevaux et le bétail. Situé de l’autre côté de la route, il est donc déplacé à son emplacement actuel.

 

En 1888, le nouveau propriétaire constate son très mauvais état ; il lui ajoute une paire de meules au premier étage et la bluterie* sur le côté droit.

*Bluterie : contient un tamis octogonal que l’on recouvre de gaze de soie et d’une trame différente pour séparer la fine fleur de farine du gruau et enfin du son.

 

C’est le dernier meunier, Eugène Vercruyce, qui sauve le moulin en le restaurant et l’entretenant. Il remplace les ailes en bois par des ailes en fer, le pivot criblé de balles lors de la bataille de 1793 par celui du moulin de la briarde à Wormhout. A sa mort, en 1963, ses deux filles en héritent. L'une d'entre elles, Thérèse, s’implique fortement, entretenant aussi la mémoire de ses devanciers. Mais la tâche est difficile, le moulin en mauvais état risque la ruine. En 1980, une de ses ailes tombe dans le champ voisin.

 

En janvier 1982, la ville d’Hondschoote l’achète et le restaure en deux étapes. La première en 1985, où il se voit donner une nouvelle toiture, un nouveau bardage, renforcer sa vieille charpente et réaliser une nouvelle cuvette. La seconde en 1987-1988 où il retrouve ses ailes perdues. Il est inauguré au printemps 1988, présidé par monsieur Maurice SCHUMAN (sénateur et membre de l’Académie française), entouré de personnalités, de mesdemoiselles Vercruyce et d’un descendant de la famille Danes.

 

Sur l’une des pièces en bois du moulin, nous pouvons lire une devise signifiant :

« La force c’est bien. Le génie c’est mieux. »

 

Zeer oude molen uit 1127. Dit weten we door een inscriptie op een stuk hout binnen de molen. Wat zeker is is dat ze actief was in 1547. Het zou de oudste molen zijn in Europa!

 

De Noordmeulen was eigendom van de familie Hornes tot in het jaar 1717 waarin hij eigendom werd van de familie Danes. Sinds toen hebben de molenaars hun naam gekerfd in de balk gedateerd uit 1127.

 

Een voorschrift van het Bureau des finances in Lille in 1773 verbood de bouw van een windmolen op minder dan 250 voet van de weg, omdat het geluid van de wieken paarden en vee afschrikt. Gelegen aan de andere kant van de weg werd hij verplaatst naar zijn huidige locatie.

 

In 1888 stelt de nieuwe eigenaar zijn zeer slechte staat vast ; hij voegt een paar molenstenen toe op de eerste verdieping en een buil* aan de rechterkant.

*Een buil is een achthoekige zeef bedekt met gaas dat geleidelijk aan groter wordt om het meel te scheiden van het gries en uiteindelijk de zemelen.

 

Het is de laatste molenaar die de molen redt door ze te restaureren en te onderhouden. Hij vervangt de houten wieken door exemplaren in ijzer. De spil doorzeefd door kogels tijdens de slag van Hondschoote in 1793 werd vervangen door de persoon van de molen "moulin de la briarde" in Wormhout. Bij zijn dood in 1963 erven zijn twee dochters de molen. Eén van hen, Thérèse, engageert zich sterk om het erfgoed van haar voorgangers te bewaren. Het is echter een moeilijke zaak en de molen in slechte staat dreigt te vergaan. In 1980 valt één van zijn wieken in het aanliggende veld.

 

In januari 1982 koopt de stad Hondschoote de molen op en herstelt deze in twee stappen. De eerste in 1985, waar hij voorzien wordt van een nieuw dak, nieuwe gevelbeplating en een nieuwe omlijsting. Ook wordt rond de molen een helling afgegraven. De tweede fase in 1987-1988 waarin hij zijn wieken terug krijgt. Hij wordt ingewijd tijdens de lente van 1988, voorgezeten door de heer Maurice Schuman (senator en lid van de Académie française), bijgewoond door verschillende personen waaronder de juffrouwen Vercruyce en een nakomeling van de familie Danes.

 

Op één van de houten balken in de molen kunnen we een opmerkelijke spreuk lezen:

« La force c’est bien. Le génie c’est mieux. »

Wat we kunnen vertalen naar "Kracht is goed. Genialiteit is beter."